lunes, 23 de mayo de 2011

De Fátima Fortea á estela de Castrelo do Val co carro e un escudo

(La artista delante de la escultura ante la que se presentó la exposición, "Tajinastes tres", 2001)

Arte dende o corazón de Fátima Fortea. Galicia e Canarias son as terras do mar da artista tinerfeña de Puerto de la Cruz afincada en Muxía, que como un regalo trae ata o Museo Municipal. Leva por título Que che sexa lixeira a terra, a coñecida expresión latina Sit tibi terra levis das lápidas dos seus cemiterios / dormitorios, título dunha obra con lagartixas -perenquenes nas Canarias-, obra continuum para a autora comezada contra o fin da súa longa etapa madrileña. Foi a de formación plástica, e relación con actividades de oralidade, libros, e mass media. Taller Brandanart, escultura e cerámica, e mural Fondo no Aeroporto Reina Sofía en 2003 dende a natureza e o ser primitivo e eterno, xa residindo no epicentro do Prestige. Pois hai un antes e un despois na súa traxectoria, logo da creación do seu obradoiro artístico “Brandán” en Muxía no 2000. Así no eido expositivo, campo no que a artista sinala que a súa obra insírese no sentir primitivo.


Alberte Reboreda y Eduardo Breogán Nieto, arqueólogos y Antonio de la Peña, "experto en petroglifos" identifican una singularísima estela de guerrero, de unos tres mil años de antigüedad, en la que se halla grabado un carro tirado por cuadrúpedos. El descubrimiento fue realizado en a Pedra Alta, concello de Castrelo do Val. Tambien se representa un escudo con escotadura en V.



miércoles, 18 de mayo de 2011

POST FESTUM LETRAS GALEGAS


Letras galegas para Lois...Pereiro, monfortino de mi generación, al que divisé en la ciudad capital del Cabe en ocasiones. Buen ejemplo de una época (setenta/ochenta) de ilusiones y generaciones perdidas en la vorágine polìtica-económica. Un perfil externo de drogata desde un origen de dolencias en la colza que absorbió en Madrid. Escritor underground, con amigos. La lengua galega como bandera creativa. Ya (casi) todos pueden ser Letras Galegas.


Mientras, en el Ateneo Moxom sigue presentando su arte, expresivo y expresionista, esta semana (y la próxima).


(fotos de Antón Fidalgo, Pte. do Ateneo de Ourense, inseridas na web da sociedade)


"Moxom vive el arte con la ilusión de la novedad diaria, la alegría de las cosas pequeñas. Sus conquistas tienen en él la fragancia de los aromas nuevos que se renuevan cada mañana desde la naturaleza. En sus tallas escultóricas procede no sólo desde la usual extracción sino con la inclusión, desde la que amplía el aire de la pieza, complementándola en su expresividad con el color. Está su mundo creativo en efervescencia,en el que recupera su lugar la pintura, desde el concepto de la mancha; y su obra on road, rodaje - aprendizaje de un modus operandi en relación con el público y el mercado, en el que confluyen galerías profesionales, salas institucionales y asociaciones culturales –como el Ateneo, donde se halla estos días-, principalmente" 


(Así lo escribimos en "Cuéllar, Escher y Moxom", en LR, luns, 16 de maio).

martes, 17 de mayo de 2011

No día das LETRAS GALEGAS...

Estas son dos muestras de autores locales, universales, gallegos de Ourense. Ellos son -DEBEN SER- dos de los próximos homenajeados desde el DÍA DAS LETRAS GALEGAS.

Literatura de Galegos en Ourense e fóra de Galicia (en castelán e galego, segundo lle cadra). E non por elo deixan de ser galegos.



                                             "El ala de la lluvia...
                                              Y tú en el Montealegre,
                                              alegra monte de la muerte.
                                              Hoy es el monte de la vida,
                                              porque tú estás en él iluminándolo.
                                              Todos los muertos quedan apagados,
                                              porque tú estás sobre los muertos.
                                              El ala de la lluvia se estremece
                                              y se estremece tu recuerdo.
                                              Dame tu mano
                                              de niña vigorosa, guíame
                                              por los túneles hondos de mis ansias.
                                              Tú que eres la alegría,
                                              una inmensa alegría,
                                              allá en tu Montealegre,
                                              dame la mano alegremente".

                ANTÓN TOVAR (A Pereira, Rairiz da Veiga, 1921 - Ourense, 16.xuño.2004).

                   ("La barca", 1973, nº 11, libro que dedica "A Elvira, aquel desvanecido/ 
                            y viejo amor, / mi destrucción").



                                        
                                              "Escoita, mai, voltei.
                                                                              Estou no adro
                                               onde aquel día o grande corpo
                                               de meu abó ficou.
                                               Inda oio o pranto.


                                               Voltei. nunca partira.


                                               Alongarme somente foi o xeito 
                                               de ficar para sempre."


    JOSÉ ÁNGEL VALENTE (Ourense, 25.IV.1929 - Génève / S., 16.xuño.2000).

("Cantigas de alén", 1980-1995, nº 3, libro que dedica "A Vicente Risco, mestre, na memoria")

lunes, 16 de mayo de 2011

As letras galegas (dende Ourense)


Eduardo González Ananín, (Tibiás, Pereiro de Aguiar, 15 de abril de 1926).
Dende "Tierra compartida" (Edic. Mastro, España-Buenos Aires, 1985, con ilust. de Barqueiro), escollo o poema que lle dedica o poeta emigrante ourensán a Ernesto Sábado:

 "EDIFICAN LA PAZ

Somos acorralados.
¿Podremos redimirnos?
Hay estadistas, sabios, ministros, congresistas,
príncipes honorables, jueces democráticos,
¿No sabes lo importante?
Ya tienen construido el ataúd del mundo,
grandioso, supersónico.
En sus entrañas cabemos.
Lo siguen agrandando.
Lo arman pacifistas.
Su gran obra maestra.
 La medida de Dios está lograda.
No pueden fracasar, ellos no tienen hijos.
Olemos a cadáver.
Falta elegir la noche,
la cuenta regresiva,
apretar el botón.
¿Qué lloras, insensato,
qué dices,
qué prejuzgas?
¿No serás un traidor o un subversivo?
¿Acaso hace falta?
¿Cuándo le han preguntado si querían morir?
No podemos negarnos.
Ellos son honorables.
Quieren un mundo libre.
Edificar la paz."

O poeta posando no Ateneo de Ourense 

VÍCTOR CAMPIO PEREIRA (Garabás, Maside, 1928)

De "Perdida luz" (Ed. Follas Novas, col. Libros da Frouma, Santiago, 2000) escollo un poema do monte senlleiro do poeta.

                                                          SAN TROCADO


                                                 Estou no San Trocado. Estou na ponte
                                                 deste río de tempo que en arrolo
                                                 á luz me leva, lévame no colo,
                                                 augas arriba, cara á miña fonte.


                                                 Estou aquí, no cumio deste monte
                                                 de lastra en seixo, ara onde me inmolo;
                                                 aquí, tribal e  desandado, tolo
                                                 de tantas mortes como tiven onte.


                                                 Estou aquí cavándome as raíces,
                                                desenterrando testas, ollos, cruces,
                                                cadeas, medos, berros, cicatrices.


                                                Estou aquí, aquí, no San Trocado !
                                                Estou aquí, estou aquí, de bruces,
                                                desenterrando todo o meu pasado !.

martes, 10 de mayo de 2011

NON CALES







en LA VOZ DE GALICIA (martes 10 de maio 2011)

Se a decepción apretou os dentes na túa alma, non cales. Se pensas -como eu penso- que os demócratas de esquerdas e dereitas padecemos déficit democrático, non cales. Algún, que non se levantaba nos desfiles cando pasaba a bandeira dos EE.?UU. (quizá recordaba La mauvaise reputation de Brassens), apresurouse en enviar felicitacións ao presidente, premio Nobel da Paz, Obama. Felicitacións por matar a un canalla. Porque Bin Laden era un canalla. Detesto todo o dano que provocou. Detesto o espírito bélico que encheu de terror o mundo. Detesto a palabra guerra e os seus derivados. Alégrome de que desapareza. Repito: alégrome de que desapareza. Pero nunca festexarei o óbito de ningún ser humano publicamente. Non sairei á rúa pública a aplaudir ningunha morte. Non gritarei viva Obama porque sempre me pareceu tan farsante como os anteriores: para ser presidente dos EE.?UU. hai que ser antes óptimo actor. Invádeme a mágoa, unha melancolía que apreta o meu adentro. Sinto repugnancia. ¿Onde chegou o ser humano? ¿Existen a sensibilidade, a tenrura, a piedade? ¿Por que me parece que día a día o mundo resulta, gobernos e oposicións, máis deshumanizado? Se xulgamos aos nazis, Pinochet e La Junta Militar, Sadam e Karadzic, habería que xulgar ao terrorista máis buscado. Optamos por disparar e tiralo ao mar. Volvo dicir: alégrome de que desapareza Bin Laden. Pero ¿están contándonos a verdade? ¿As razóns de Estado están por riba das razóns da razón? Parece que nos toman por idiotas. Por iso non calo. E ti non cales. Sei que aínda queda un resto no meu corazón, e no teu, que non se resigna ao escepticismo. Non cales.


Gran columna. O punto de vista dun novelista, poeta, cantautor metido dende fai uns anos en columnista. Moi oportuna.