RELEMBRANDO AS FLORIDAS ARDENTÍAS DE MAIO DE EDELMIRO

Temporais pasaxeiros é a última obra de Edelmiro Vázquez Naval, o poeta de Toubes (A Peroxa). Os responsables de Eurisaces Editora, de Ourense, escolleron unha acuarela dixital de Miguel F. Robledo, suxestiva paisaxe que abrangue capas e solapas, un mundo en silencio dnunhas terras baixas e verdes con auga a carón dunha lagoa con unha estatua de costas, solitaria e enigmática. Esta é a selecta funda que envolve e unifica aquel poemario con As voces da saudade (1988), O rito do regreso (1996), e As luces de noutrora (2010), obra xa ponderada nesta columna de La Región. A minuciosa revisión delas encheuno de tensións, segundo nos comentou o autor, que removelas augas pasadas ten o seu aquel... Este libro que arrexunta todo o de Edelmiro ben de ser presentado entre nós nun ‘acto integral para un poeta integral’, nas atinadas palabras de Claudio Rodríguez Fer, un dos presentadores da obra, con Luís Álvarez Pousa, amigo seu dende os tempos do ‘microclima ideolóxico no que todo tiña cor de ceo’, no Seminario.



‘Tal vez imos fuxindo da inminente outonía’ concreta Edelmiro, profesor xubilado fai uns anos do IES Otero Pedrayo, no primeiro poema, idea que ecoa (é preciso que acepte que xa foi mediodía/no meu tempo), e resoa noutras partes (Esta luz que esmorece). Achégase polas sendas da nenez revivida aos seus silandeiros lugares de refuxio, por más que aquela fonte non reflicta xa as miraxes e belezas dos tempos, segundo escribe. Malia todo, regresa reconfortado á cidade... Por veces o poeta ve o corvo fúnebre e agoireiro do ‘Nevermore’ de Edgar Allan Poe, e afastalo quere. Lémbrate, Edelmiro, da imaxe daqueloutro que dicía cada solpor ‘cras’, e repetíao a mañá seguinte, ensinanza moral de Sebastián de Covarrubias Orozco que nos invita a non deixar as cousas para o día seguinte: Vive hodie por lema, fronte ao Cras, cras, imaxe dos seus Emblemas morales.

Nunca entrevista recente para LVG, foto Santi M. Amil.

Imaxínote, di o poeta ‘vendo ir índose o río do teu pobo’, e ‘debruzado na ponte do muíño’ sen poder pensar en nada, con Pessoa, ese home que perdido de si mesmo, sinala noutro poema, ‘fuxía tempo abaixo’, por mais que o verdadeiro camiño non estea nos outros: áchase baixo os propios pés, e hai que viaxar só... Escribe, e se describe, en outono, lonxe do río de Outeiro, espazo de seu como a Comala do admirado Rulfo. Esta obra, e as outras do corpus poético conforman así o libro total dun poeta exacto e auténtico, profesor de matemáticas noutrora, con afán por ‘reforzar a estradas que fan posible a construción da nova cidade’, segundo Pousa. 

O acto na sala de Elcercano coa interpretación duns adagios dos grandes do século XIX polo mestre Ángel Losada, e as declamacións poéticas do profesor Ramón Cao, fóronse intercalando na velada, acadándose así unha gran altura cultural. Un mérito para Javier González, coordinador da editorial.


A rosa enferma de Blake murchándose no Pé de Ourense, e os vinte e dous poetas que canta o reiseñor en Arte de Trobar, entre eles Víctor Campio, quen na presentación sorría beatífico...

MIRO VÁZQUEZ NAVAL, porque aínda é tempo de Letras Galegas

Miro Vázquez Naval gañou con "As voces da saudade" o 'Premio cidade de Ourense' na edic. de 1998, publicado con debuxos do artista Xosé Luís de Dios.

Agora en 'As luces de noutrora' (Espiral maior,  A Coruña, 2010, col. Poesía, nº232), pequeno volume e gran libro do mestre das matemáticas e da poesía acompañouse do artista César Prada, quen fixo as ilustracións mais para a portada foi Isabel Pintados, elección da editorial.



                      PERO É TEMPO QUIZAIS XA PARA NADA

 

  Se puidera a tenrura acubillarnos
  nestas horas de brétema e fastío;
  se puidera o horizonte fuxidío
  pola senda perdida encamiñarnos.


 Se nacera unha viva labarada
 desta cinza do tempo consumido;
 se nos charcos do soño esmorecido
 non caera esta folla desalada.


  Pero é tempo quizais xa para nada.
  Nada queda na tarde aterecida,
  salvo fume no vento e frialdade.


  Nada queda na ausencia desolada.
                       Tan sequera unha lúa compartida
                       ilumina esta fonda escuridade.
                                                               

Esta era a portada que tiña pensado que levase a obra

Neste seu penúltimo poemario -que xa ten listo para publicar en castelán-, amósanos unha “preocupación do autor pola pegada do tempo no discorrer da existencia” segundo Víctor Campio, o seu prologuista. O tempo flúe, e tamén a súa reflexión existencial, para iluminar o incerto presente. 

Rilke, Rimbaud, máis tamén Gamoneda ou Antón Tovar -o poeta limiá-, aparecen nos sonetos.

Arriba incluímos un dos seus sonetos coa ilustración correspondente do libro. 

Na foto Miro está na Ínsua dos Poetas (Irixo) no verán pasado. Chovía... 

Poesías de Valente y Vázquez Naval (la escultura es de Basallo)

Obra de Basallo S/T, 2008

                                                            LA POESÍA
                                                                      Homenaje a Rosalía de Castro

                                                  Se fue en el viento,
                                                  volvió en el aire.
                                                   Le abrí en mi casa
                                                   la puerta grande.
                                                   Se fue en el viento.
                                                   Quedé anhelante.
                                                    Se fue en el viento,
                                                    volvió en el aire.
                                                    Me llevó adonde
                                                    no había nadie.
                                                    Se fue en el viento,
                                                    quedó en mi sangre.


                                                    Volvió en el aire.

                                                                            JOSÉ ÁNGEL VALENTE

I. Basallo: Premios Cultura Galega 2008

                                           RÍO DE OUTEIRO 
                                          (Epílogo)

                                       "Río da infancia, ausente melodía
                                         no corazón dun canto matutino.
                                         Rio de Outeiro, espello cristalino,
                                         meus días, corrente fuxidía.


                                         Río do tempo, o sol de mediodía
                                         xa devala en poñente vespertino.
                                         Río da vida, río de destino,
                                         peregrino de ignota lonxanía.


                                          Lonxe de min, atópome contigo.
                                          Vexo un neno que escoita, paseniño,
                                          os murmurios do tempo pasaxeiro.


                                           Lonxe de ti, encóntrome comigo,
                                           debruzado na Ponte do Muíño,
                                           mirándonos pasar, Río de Outeiro."

                                     
                                                                  Para Arturo Baltar

                                           EDELMIRO VÁZQUEZ NAVAL
                                           ("As luces de noutrora", 2010,  Espiral Maior, Poesía, 91)

                  Su terceto final expresa una idea con sabor oriental a Zen... ( continuará )

Dos elaboradas láminas de madera atadas con un pequeño tronco en el centro... ¡ tanto por decir !

[ En el reencuentro con Ignacio Basallo desde el escaparate comercial de la galería Marimón de Ourense, con una obra fasciculada de hace unos años, siendo la de entrada de 1994, ambas ya exhibidas -como las otras- y que siempre nos son muy gratas de ver y contemplar. Porque acercarnos a ellas es aproximarnos a un mundo donde los objetos de arte de este pequeño artista de O Couto no son nunca menores, ni banales, antes bien son sus obras cuidadas elaboraciones de fino trabajo de ebanista-escultor dialogando desde la madera con el níquel, cobre y también la cuerda. Así el galardón para los Premios da Cultura Galega 2008 del bipartito, diez palitos de castaño unidos por un anillo dorado. Con su delicadeza y sensibilidad -también en la fotografía, un maestro de lo sensible-, es el suyo un decir distinto, evocador de otras realidades, siempre sorprendente. Su escultura ocupa el espacio en dicha galería en una buscada interacción con las obras de Alfredo Alcaín (Madrid 1936) y Alberto Datas (A Coruña, 1935-Madrid, 2007) ].