PAZ DE LA CALZADA EN OURENSE

XABIER LIMIA DE GARDÓN.

ARTE ET ALIA.

Su presencia en Alterarte, Campus de Ourense de la Universidad de Vigo, es un proyecto de Almudena Fernández Fariña, docente en la facultad de BB.AA., / Campus de Pontevedra, para  'Espazo Crítico 3: 10 curadores 10 artistas'.

Está con ‘Carpet diem’ en la galería de arte de la Universidad. Es ‘la moqueta de los días’, una obra dispuesta por las paredes de la sala, en diagonales, ascendiendo por ellas, descendiendo hasta el suelo, para encontrarse con nuestros pasos en un buscado zig-zag.

Tres fotos del work in progress (desde su web)

Es un desarrollo espacial, realizado con patrones geométricos en 3D, que adapta a cada espacio, ahora aquí, en Ourense, antes en San Francisco / California, dónde vive (véase foto lateral).








La razón de esta manera de disponer el material responde a un por qué vital, en el que el silencio crece, sin tornillos, mas como una máquina, que la creadora californiana-andaluza utiliza como una herramienta desde claves-códigos.

                       DE JEREZ DE LA FRONTERA  / ESPAÑA A SAN FRANCISCO / U.S.A.

                                       Allí nació /  aquí vive y desarrolla su trabajo.

De "Geometría sagrada": desde el patrón basado en el nº "8", el del infinito...

La autora sobre el famoso laberinto de Mogor, Marín (Pontevedra). 2015.

Sabedora de la geometría sagrada, tan islámica andaluza, que ha desarrollado en Estados Unidos, siempre con recortes industriales, de moqueta o alfombras, desechados por la decoración, a los que da nuevo uso formando laberintos, de los que gusta.

Con ellos hace caminos que los neófitos recorren caminando, girando, o bailando. En alguna ocasión los realizó para el solsticio de verano. Paz de la Calzada, andaluza de Jerez de la Frontera, activa la energía...

Para el solsticio de 2014 (Estas fotos complementarias son de su Facebook).

Esta reelaboración conceptual del Carpe diem horaciano latino tiene algo de paródico, con líneas de fuerza que semejan pájaros en vuelo...

COVADONGA BARREIRO, EN ALTERARTE

Artigo semanal en La Región

ARTE ET ALIA. XABIER LIMIA DE GARDÓN

Elegancia e fondura nunha exposición dende as sotilezas, onde a sensibilidade se expresa nunha melodía visual para desaparecer dentro. Eis como unha maxia que a artista Covadonga Barreiro pon ao noso dispor na sala de arte do Campus da UVigo. Aquí, en Alterarte, no leste da cidade, hai unha exposición distinta, en verdade, dende a fotografía como técnica. A autora amósanos as fotos retro-iluminadas, dispostas en caixas de luz, nesta pequena e rectangular sala sen porta mergullada ad hoc nunha axeitada penumbra introspectiva. Fóra da sala, fóra do edificio, o mundo coa luz do día, é outro. No interior en craro-escuro, con puntos de luz ambientais, as imaxes semellan luz; e nós, ao achegarmos, nos vemos reflexados nos cristais das caixas. O efémero do momento. Dende a entrada do exiguo espazo as nosas miradas van cara a parede do fondo, onde brilan cinco velas acesas sobor da palabra ‘ocaso’. Pouco a pouco, a modiño, vanse apagando..., e así tamén a vida, un devalar. Ou de súpeto: non temos máis que matar a enerxía do proxector, que é o aparello que transporta a filmación á parede. Na parede fronteira, vai un poema do gran Jorge Luís Borges: Afterglow, o serán, ou solpor, por mellor dicir. Velaquí unha das craves. Impreso a gran formato, o texto do escritor arxentino bonaerense comeza por sinalar unha evidencia: ‘Siempre es conmovedor el ocaso’, mais que apenas captan os espíritos sensibles, máis aínda o do ‘brillo desesperado y final... cuando el último sol se ha hundido’. Velaquí o aceno, ou mastro desta coidada exposición.

A culta raizame da xoven artista que utiliza a linguaxe fotográfica para amosar micro-paisaxes de apartamento con prantas nas fiestras, que se explicita nos seis grupos que conforman o discurso: Atardecer en Macondo, Posta de sol en Barataria, Cae a noite sobre Babel, Despedir o día en Amaurota, Derradeiros raios de sol en Arcadia e Escurece nas ciudades invisibles. 

Dende o Macondo inventado por Gª Márquez en ‘Cien años de soledad’ ata Italo Calvino, e Amaurota, unha das cidades ideais de Utopía, ou a insua Barataria no Don Quixote, con Cervantes de testemuña...

Mª Covadonga Barreiro Rodríguez-Moldes (1983, Ares, A Coruña) está recén doutorada en 2012 con unha tese dirixida pola Dra. Yolanda Herranz, a súa mentora, e comisaria desta exposición. Do nivel do seu traballo son os premios, o Extraordinario de Doutorado, o Provincial á Investigación da Deputación de Pontevedra, e o da Xunta de Galicia. Mais xa con vinte cinco anos, en 2008, acadou en Ourense o primeiro do VIIº certame internacional de artes plásticas da Deputación, con unha gran fotografía dixital estampada en lona, cartos que a axudaron no seu camiñar... Ten participado en colectivas, Novos Valores (Pontevedra), Rosas y corazones (A Coruña), ou Memoria intermitente, conversas dende a ruína, no Liceo de Noia. Así, con esta esplendente alfaia plástica ponse o ramo do proxecto expositivo ‘Estado Crítico 2’, idea e proxecto do profesor Xosé M. Buxán. 

Na atmosfera acadada pola artista, as areas do tempo tralas celosías, no transcorrer da vida.

ALTERARTE TEENAGE

Alterarte é ‘outra arte’. De alter, outro, do latín, idioma tradicional da Universidade e os seus alumni por moitos séculos. Nel escribiron todos, Tertuliano, Bacon, Descartes, Copérnico, Newton..., ata o século XX, grosso modo. O idioma na Universidade Sur, Vigo-Pontevedra e Ourense, unha das Taifas do antigo califato universitario de Galicia, é un, mais o da arte de Alterarte é outro. Como non podía ser doutro xeito.

Nacido no ronsel da Facultade de Belas Artes, que fixo 25 anos a finais de 2014, xurde o proxecto de Alterarte en outubro de 2004. 

Dende esta data está a ser un escaparate para os novos artistas galegos e, agora, coa retrospectiva expositiva Dez Anos / Teenage botan a vista atrás para amosarnos que o sendeiro iniciado xa é un vieiro, pois hai unha traxectoria. Tres vicerreitores, varios directores de sala e moitos comisarios, con un coordinador de exposicións, a roda que xira, mais a idea perdura a través dunha programación ininterrompida de propostas.

Ata 2007 foi o profesor Xosé Manuel Buxán o responsable, quen volve a ser o director dende 2010, e no intermezzo o artista Ignacio García Gómez del valle: eis o paso das mostras individuais da arte galega máis nova, aos artistas e colectivos de aquí e de fóra máis experimentais, ata a proposta que agora conclúe dun comisariado externo e dun artista, ou dous, como na recente exposición da sala do Campus.

I. García, falando, e X.M. Buxán na inauguración

A apertura deste cara a cidade, eliminando o valado de aceiro cortén cando o Vicerreitor Mazaira, está a ser semellante no caso que nos ocupa, aínda que paga a pena unha maior difusión dende a propia inauguración das exposicións, pois semellan convocatorias para sectarias minorías, pola concorrencia que adoita estar... 

A exposición do duplo lustro xurde da colección que a Universidade deu en reunir coa obra que cada artista doou, tras do seu paso, e que os comisarios explican en tres eixos temáticos: o corpo, á entrada, onde vai o bosquexo de D. Ramón Otero Pedrayo en bronce que Manolo de Buciños regalou, e o botixo / Franco (‘Pantanos’) de Xoan Torres, que explicitan a enerxía creativa, e transgresión, da idea. O sentimento polo territorio concrétao o poético José Paz cunha expresiva composición de ourizos abertos no tronco dun espazo natural, e os paxaros sen cabeza, pintura de Jorge Perianes. Fronte deles, o gran Xulio Gil, fotógrafo de fondo alento -o primeiro en amosar a súa obra nun museo-, ofrece un petróglifo xeométrico-matemático da súa celebrada 'capela dos arcos', da que desfrutamos en 2010..., e que tanto interesou na inauguración.

Na foto de Eliaz o Vicepresidente da Deputación, o Vicerrector e o Alcalde, tentan ler o petróglifo...

Así presentou Xulio Gil a súa Capela dos Arcos en Alterarte. A pezxa central da parede foi a que regalou...

Mérito é a mestura amosada polos organizadores pois Edu Valiña vai no piso superior con seus aneis de prata e espiñas, varianza das formas abstractas dos creadores de suxestivos vídeos, mentres que un deste mundo, Rosendo Cid, vai abaixo coas súas efémeras composicións fotografadas, e Acisclo Novo no comezo da escaleira coa súa caixa de luz anunciando ‘Utopía’. Eis, nas palabras de Buxán, “amosar os froitos artísticos dese traballo pertinaz e continuado a prol da creación artística, galega, española e internacional”.

E presentalo con coherencia, engadimos nós. Salientemos a presencia dun discurso distinto na cidade dende a arte de Alterarte, con unha colección que prestixia as persoas e a idea. A Era de Acuario que comeza...

Los petroglifos, novedad expositiva del Outono en Alterarte

El fotógrafo, ayer, por Miguel Villar (LVG)

Xulio Gil (Ourense, 1954) fotógrafo de Ourense que vive en Vigo desde hace años llega a Altararte (Campus de la UVigo, barrio das Lagoas, Ourense) de la mano del Outono fotográfico.

Su apuesta creativa se titula «Capela dos arcos». Desde la loa a los petroglifos, elige circunferencias concéntricas para crear «unha capela inmemorial de plena devoción panteista», según sus palabras.

Hace un par de años expuso en Santiago "Retablos comprometidos",  con los que provocaba unas peculiares sensaciones sinestésicas 

"Retablo das rodas" (de 'Retablos entrometidos')

El fotógrafo es un especialista en el arte gallego. Suyas han sido las fotos del libro "La Catedral de Ourense", de Xuntanza Ed., en el que hemos escrito varios capítulos, coordinado por el catedrático santiagués Dr. Xosé Manuel García Iglesias.

Coincide en el tiempo la presentación de una 'Guía dos petróglifos de Galicia" (Ed. Cumio, 2011), al menos de los más destacados (como el "das Ferraduras", en Cotobade, con escenas de caza; la Pedra dos carballos, en Campo Lameiro, con un notabilísimo ciervo; el del Castriño, en Conxo, en el que se ven diversas armas; o el de Mogor (vide infra), que desde antiguo se relacionó con otro similar en Cnossos (Creta), nada menos... Escriben la guía Antonio de la Peña (conservador Mº Pontevedra) y el historiador Buenaventura Aparicio.  Ahora ¡ a disfrutar !

Petroglifo de Mogor, Marín (foto Mónica Ferreirós)

Rafael Cidoncha pinta a André Leon Talley

En la excéntrica sala Alterarte (Campus de Ourense de la UVigo) expone el artista Rafael Cidoncha un cuadro de André Leon Talley. Et voilà l'expositión ! Un retrato nada más pero que llena la sala.

Talley es uno de los iconos de la vieja guardia de Vogue, excéntrico estilista y un desaforado creador de tendencias, amante de los guantes, túnicas, pajaritas y gafas de sol. Como un personaje más apareció en "El diablo se viste de Prada" (David Frankel, 2006).

En cuanto a Rafael Cidoncha digamos un secreto de connaisseurs: es un gran artista de la escuela figurativa vinculado a la Galería Malborough, para la que ha hecho en los últimos años dos muestras: 'Naturalezas vivas' (2006) y '
Dibujos', el año anterior.


Rotonda. Museo del Prado

Paisaje de luz, 2005.

Nacido en Vigo en 1952, ha residido fuera de Galicia casi toda su vida, viviendo en Paris, principalmente. Sus obras forman parte de la colección de los modistos Valentino e Yves Saint Laurent, los Barones de Rothschild y De Redé, y también tiene obra en el Patrimonio Nacional pues ha realizado varios retratos del Rey, y también de ministros. Su pintura ha entusiasmado a Bernard-Henri Lévy, al que ha retratado en Marrakesh con su círculo de amigos. 

Desde el retrato de personas, interiores y plantas, en el que es un gran maestro, su obra merece ser mas conocida. Vive en Huelva y en Paris.  

Bodegón con uvas, 2001

Semidesconocido en Galicia, apenas ha expuesto en la Galería María Prego de Vigo. Ahora llega a Ourense, y en Alterarte tenemos un pequeño (gran) aperitivo de su quehacer plástico.