CASARES, AS TERTULIAS E PREGO DE OLIVER

Xabier Limia de Gardón.
Na web de La Región
ARTE ET ALIA

O primeiro libro de Rosalía foi editado en 1863 por un editor vigués. En 1967, o 10 de febreiro, saiu do prelo en Vigo ‘Vento ferido’, primeiro libro de Carlos Casares. O de Rosalía de Castro era ‘Cantares Gallegos’, aínda que daquela o seu nome figuraba como Rosalía Castro de Murguía. Foi o 17 de maio daquel ano, como é coñecido porque a Real Academia Galega escolleu esa data cen anos despois para conmemorar as Letras Galegas. O de Casares, é un libro auroral, como deixa ver a cumplida dedicatoria aos pais, aos seus irmáns Merches e Xavier, e aos amigos Paco e Sira. A obra foi prohibida pola denuncia dun militar, mais vendeuse ata esgotarse, e fíxose unha segunda edición clandestina. Levantada a prohibición, acadaría once co tempo: van cincuenta anos deste luminoso camiño.



Agora, no ano que andamos, dedicaráselle atención especial á súa vida e obra, co gallo da elección para a conmemoración anual das Letras Galegas. Así o seu paso entre nós, na cidade, e no tempo de infancia e xuventude no Seminario e Beiro, bocarribeira do Miño; e logo no Liceo, xa maior, reunións, tertulias, e dende 1990 os Encontros Literarios. 

Con Anxo Xoán Rajo Pazo, na prensa local, oito días despois.

Velaquí o xérmolo do Roteiro, albiscado por Marcos Valcárcel fai dez anos (link), e realizado no mes de Nadal de 2007 con Xoan Fonseca, Bouzo e Fernando Román, ademáis de Xavier Casares e a viuva do seu irmán, Cristina Berg, entre outros ( velaquí as fotos). 

O profesor Afonso Vázquez-Monxardín, deulle corpo e outra volta ao plan dende aquela, e  fixo a posta de largo en 2014  logo dun ensaio cos seus alumni no ano anterior. E cos textos de ‘Un país de palabras’, obra de Casares na base, fixemos a posta en escea oficial dende o Liceo, con amigos, itinerario colgado na net por 'Wikiloc.com' ( velaquí o link). 











Agora, neste ano dedicado ao escritor coa axuda do Concello e da Xunta púxose en marcha e oficializou a pasada fin de semana en Ourense. 

Velahí estamos na escoita atenta de Afonso V-Monxardín diante do Parque de San Lázaro. 
( NO ROTEIRO EN 2014)

En Xinzo de Limia, vila cerne da familia, Sabucedo, Lamas, Vigo, Nigrán/A Ramallosa..., iter vital que esmigallará sen dúbida Henrique Monteagudo na súa biografía, a presentar en poucas datas. 

O Parque e a Rúa Curros Enríquez a comezos dos anos sesenta

CASARES Á REDOR DE RISCO COÑECE A PREGO...

Vicente Risco na cristaleira do Hotel Parque. Á dereita Manuel Luís Acuña (?). Diante, atento e traxeado, Antonio Faílde. Á súa esquerda Pepe Conde. No fondo hai outra conversa na que está Manuel Prego de Oliver. Pouco antes de abril de 1963...

Noviño, coñeceu a Vicente Martínez-Risco, logo de gañar un premio de redacción, achegánde logo ao seu carón na cafetaría do Hotel Parque, antes de que entrasen Xocas, Faílde, Conde Corbal, ..., e o fume dos pitillos. Eran a 'Peña dos Sabios', que o xerente era Ernesto Gómez del Valle. Estaba tamén o seu cuñado Prego de Oliver, que fixera a comezos dos sesenta o mural, que ben de ser recuperado pola empresa CopaSA. 

                       Unha obra que é a testemuña do tempo das tertulias... 

O mural restaurado, peza especial da exposición na sala José Ángel Valente dedicada a Prego de Oliver.

CASARES Á REDOR DE TORRENTE BALLESTER E PREGO

Casares, que era de escritores, acodía xa en Vigo e na Ramallosa/Nigrán, para verse en Baiona con Torrente Ballester no tempo de verán. Eran os anos oitenta, e alí, no 'Monterrey', íba tamén Prego, co que afondou a relación. 

Así, dende agora, presentaralle algunha exposición, e seralle o biógrafo para a Gran Enciclopedia Gallega. E pouco antes de morrer o artista, formará parte da mesa de notables que o acompañan na presentación dun libro no Liceo, a íl dedicado, e no que escribiu, con Torrente e Basilio Losada.

Prego, que viña de pintar, únese á tertulia do Monterrey arredor de Gonzalo Torrente, con Viqueira. Ese día fora Casares...

As Antolóxicas retrospectivas de Prego da súa conmemoración natal

Xabier Limia de Gardón.
Velaquí o artigo na web de La Región
Arte et Alia

Co gallo dos cen anos do nacemento de Manuel Prego de Oliver quixo o concello de Ourense conmemorar dun xeito especial a este artista, un dos máis sobranceiros da súa historia. E así como xurde ‘Prego 100Anos’, un proxecto de cidade con tres exposicións simultáneas, que aboia no mes de setembro recente pasado e rematará en xaneiro de 2017, pasadas as festas de Reises, con dúas das mostras aínda en carteleira.

Hai en Ourense unha exposición que son dúas, e foron tres..., dedicadas a Prego de Oliver (1915-1986). Dende elas pódese albiscar a ampla traxectoria deste artista que plasmou dende a época da República ata a Democracia, fases sociopolíticas que son como as codias do seu pan, cuxa miga desenrolou na época da Ditadura franquista. Antes está o xermolo no territorio da infancia e adolescencia, nos anos da fase final do reinado de Alfonso XIII e a ditadura de Primo de Rivera co rei á fronte.

O convulso dos tempos, ricaz de estímulos, incluídos os da guerra, apenas deixan pegada no artista, cuxo estilo se centra no campo do figurativo e costumista, no que se asenta e que o define de seu dende uns personaxes arquetípicos, que extrae da súa paisaxe: o vello canso e esmolante, a vella activa que carga o feixe, ou a lavandeira nova no río Loña. 

Antes da concentración nos tipos individuais Prego de Oliver busca nos seus primeiros tempos de artista profesional a concreción daqueles estereotipos en pares, caso do vello cego e o lazariño, a velliña co cadelo ou os cabalos, para decantarse polo ser humano maior e calmo, que reflicte unha idea do rural co énfase no tempo doutrora. Este é tamén o dos grupos pastorais e bucólicos, nenos e nenas descalzos con frautas e ovellas, no campo. Un tema activo na súa pintura é o dos nús, transversal dende os anos corenta ata os oitenta, explosión de sexualidade, de costas ou de fronte, para clientela con perfil, dende o grupo de mulleres arredor dunha poza ata a muller soa e espida nun interior. Como o das nais mociñas co neno no colo, cos seus grandes ollos no rostro escuro, e amplos os peitos descubertos, ás veces con un canciño. Este tema novo comparte protagonismo co retrato, encargo e compromiso á vez, dende Risco na súa biblioteca, Otero Pedrayo, García-Sabell, Malingre, Ernesto Gómez del Valle,...







Mais serán os numerosos bodegóns, de peixes e cunca de viño, ata os limóns ou as peras no prato, e os floreiros, nos que pode amosar coñecemento e sensibilidade como en poucos temas, con un simbolismo dende o cotiá. E tamén nos do mar, nos que a area con plantas, algo de auga e moito ceo, son os protagonistas; e as barcas varadas na area, metáforas todos dunha vida. E como un canto espiritual, as árbores sen follas dun souto, que fala dende o silencio.

Derradeira paleta utilizada por Prego de Oliver

Esta é unha panoplia heráldica, aquí na Sala Valente, a principal das exposicións, na que hai nunha ampla mostra do artista que fixo do óleo o medio no que materializa a súa plástica, sobranceiras obras as súas dende finais dos anos sesenta ata a súa morte, que deixa unha gran pegada na burguesía, clase social que as demandaba. Aquí, neste espazo, pódense ollar os seus murais, que se proxectan na parede, o de Vigo, na Estación Marítima, os de Ourense, na Cámara de Comercio ou no Seminario Maior, entre outros.

Na sala amósase o do antigo Hotel Parque, recentemente recuperado con xenerosidade e sensibilidade pola empresa Copasa, que mercou o edificio.

Na outra sala, a do Museo Municipal, a carón da catedral, os comisarios concretan o mundo do seu “Taller: espazo de creación e materialización plástica”, que montaron na segunda planta, pois así estaba o do artista na rúa do Paseo, esquina Concordia. Aquí con tubos de pintura, pinceis e paletas, témperas e vernices, caixas de acuarelas e ceras, hai libros e obxectos que utilizaba, e debuxos para ilustrar contos de escritores que se publicaban os domingos en ABC, ou os debuxos para ‘Merlín e familia’ de Álvaro Cunqueiro.

Un nó inimitable o do mestre Prego, dende Ourense, a Atenas de Galicia. E se os contos de ‘Se o vello Sinbad volvese ás illas’ son ‘un relato dos soños que non hai’, segundo lle escribiu na dedicatoria o mestre mindoniense, nos cadros de Prego de Oliver pódese albiscar unha época que xa foi do mundo esencial da Galicia.

O RONSEL DO ARTISTA EN 'PREGO100ANOS'

                                                        

A primeira das exposicións foi “Prego de Oliver, pintor de ideas e arquetipos. Do bosquexo á obra gráfica” abriuse nas Salas de Afundación na praza maior, dende o 15 de setembro, nos derradeiros días do verán, e durou dous meses. 

A segunda centrouse no seu “Taller: espazo de creación e materialización plástica”, montada na segunda pranta do Museo Municipal, rúa Lepanto, a carón da catedral, e iniciouse xa co outono o día 23; e finalmente na Sala Municipal Valente abriuse o día 29 a exposición a gran exposición “Prego e a captación do Eterno. O óleo como materialización da súa plástica”. 

Visitas guiadas para colectivos e colexios, talleres infantís, a catalogación das súas obras a particulares, que é a primeira vez que se fai en Ourense, un documental e varias conferencias dos comisarios, o Dr. Xabier Limia e Natalia Figueiras, completan o proxecto ’Prego100Anos’ de tres meses, que rematarán en xaneiro de 2017 coa presentación dun libro no que analizarase en profundidade a vida e circunstancias vitais deste destacado artista e as súas achegas plásticas, técnicas e iconográficas.

Vicente Risco, finaba fai LIII anos...

Unha lembranza para Vicente Risco, quen, un 30 de abril, era 1963, finaba fai hoxe cincuenta e tres anos.

Debuxo do mestre publicado en La Región / Ourense, o 17 de maio de 1981
ilustrando un artigo que lle dedicou Manuel Prego...

Home seminal, referencial da Xeración Nós, e para Ourense, ensaísta, articulista en prensa, narrador, tamén dramaturgo... o pequeno (de corpo) gran home lembrado dende un busto con gran pedestal, obra José Liste N., ca. 1964, fronte da Normal, da que foi o seu director. 

De gran actualidade a obra de Xosé Fernández, que ben de gañar o Losada Diéguez deste ano... 

A composición dos libros tomada de Armando Requeixo.

 Beizón!

Exposiciones a finales de junio

Es la primera la de Marta Moreiras, expo muy recomendable de esta buena fotógrafa de Santiago de Compostela. En el Centro Cultural de la Diputación, primer piso. 

Foto de la artista compostelana

Hace un par de años estuvo aquí con María Chenut, documentando su mudanza a San Francisco / California-USA...

Foto con las puertas abiertas,
mas hay que verla y sentirla a oscuras

Otras dos exposiciones, singulares ambas, merecen ser mencionadas para invitar a ourensanos y visitantes a aprender disfrutando durante las fiestas mayores: el ‘Legado de Asís: Franciscanos e Clarisas en Ourense’ (Arquivo Histórico Provincial)...

Foto Eliaz 

 y el ‘Bodegón oculto. A natureza na arte contemporánea galega’ 
                  (en Afundación, Praza Maior).

Analizaba la obra de Prego de Oliver, exposición de Afundación, y llegó Xesús Fariñas (La Región). 

Cuadros de S. Repani en Pontevedra con sabor a morriña de Grecia

"Ciclista en la isla" óleo / lienzo 38 x 61 cm.

Desde la evocación infantil, con el mar siempre presente nuestra artista griega-ourensana S. Repani, trata un tema bien conocido en nuestro mundo gallego, desde el siglo XIX: 'a morriña' por una tierra y un tiempo. La obra de 'El adiós' es una composición que nos recuerda canónicas pinturas del gran artista ourensano Manuel Prego de Oliver (1915-1986). Mas este evitaba lo personal y anecdótico... 

 "Adiós", 74 x 41 cm., ól. s. lienzo.